JRIT ICHI

ตลอดทศวรรษที่ผ่านมา Digital Transformation หรือ DX มักถูกตีความว่าเป็นการนำเทคโนโลยีเข้ามาปรับปรุงกระบวนการทำงานให้เร็วขึ้น ถูกลง และมีประสิทธิภาพมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการเปลี่ยนจากเอกสารกระดาษเป็นระบบดิจิทัล การใช้ซอฟต์แวร์ ERP แทนการทำงานแบบแยกส่วน หรือการนำ Automation เข้ามาลดภาระงานซ้ำๆ ของพนักงาน แต่เมื่อก้าวเข้าสู่ปี 2026 แนวคิดนี้เริ่มไม่เพียงพออีกต่อไป เพราะองค์กรจำนวนมากค้นพบว่า “การทำกระบวนการเดิมให้ดีขึ้น” ไม่ได้สร้างความได้เปรียบทางธุรกิจอย่างยั่งยืนอีกแล้ว สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นคือการเปลี่ยนผ่านสู่ยุคของ “Value Re-Design” หรือการออกแบบคุณค่าทางธุรกิจใหม่ทั้งระบบ

Value Re-Design แตกต่างจาก Process Improvement อย่างมีนัยสำคัญ แทนที่จะตั้งคำถามว่าเราจะทำงานเดิมให้เร็วขึ้นได้อย่างไร องค์กรเริ่มตั้งคำถามที่ลึกกว่าเดิมว่า คุณค่าที่แท้จริงที่ลูกค้า องค์กร และพันธมิตรต้องการคืออะไร และเทคโนโลยีดิจิทัลสามารถสร้างคุณค่าเหล่านั้นในรูปแบบใหม่ได้หรือไม่ ตัวอย่างเช่น แทนที่บริษัทโลจิสติกส์จะมุ่งลดเวลาขนส่งเพียงอย่างเดียว องค์กรในยุค DX 2026 อาจออกแบบคุณค่าใหม่โดยให้บริการข้อมูลคาดการณ์ซัพพลายเชนแบบเรียลไทม์ ช่วยลูกค้าตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ได้ล่วงหน้า ซึ่งเป็นคุณค่าที่ไม่เคยมีอยู่ในโมเดลธุรกิจเดิม

แรงขับเคลื่อนสำคัญของ Value Re-Design คือการเติบโตของ AI, Data และ Cloud ที่ไม่ได้ทำหน้าที่เป็นเพียงเครื่องมือสนับสนุนอีกต่อไป แต่กลายเป็นแกนกลางของการสร้างคุณค่า AI ไม่ได้ถูกใช้แค่เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพหลังบ้าน แต่เริ่มมีบทบาทในการออกแบบประสบการณ์ลูกค้า การกำหนดราคาแบบไดนามิก การพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ ไปจนถึงการตัดสินใจระดับกลยุทธ์ ข้อมูลที่เคยเป็นเพียงผลพลอยได้จากการดำเนินงาน กลับกลายเป็นสินทรัพย์หลักที่สามารถต่อยอดเป็นรายได้ รูปแบบธุรกิจ และพันธมิตรใหม่ๆ ได้

อีกมิติหนึ่งที่ทำให้ DX 2026 แตกต่างจากอดีต คือการขยายขอบเขตของการเปลี่ยนแปลงจากภายในองค์กรสู่ทั้ง Ecosystem องค์กรไม่ได้ออกแบบคุณค่าเพื่อตัวเองเพียงลำพัง แต่ต้องคำนึงถึงคุณค่าร่วมกับลูกค้า คู่ค้า สตาร์ทอัพ และแพลตฟอร์มดิจิทัลต่างๆ การเปิด API การเชื่อมต่อข้อมูล และการร่วมสร้างนวัตกรรม กลายเป็นกลยุทธ์หลักในการขยายคุณค่าให้เติบโตแบบทวีคูณ มากกว่าการแข่งขันแบบต่างคนต่างทำ

อย่างไรก็ตาม Value Re-Design ไม่ใช่เรื่องของเทคโนโลยีเพียงอย่างเดียว แต่เป็นการเปลี่ยนวิธีคิดของผู้นำและองค์กรทั้งระบบ ผู้นำต้องกล้าตั้งคำถามกับโมเดลธุรกิจเดิม กล้ายอมรับว่าคุณค่าที่เคยสร้างรายได้ในอดีตอาจไม่ตอบโจทย์อนาคตอีกต่อไป โครงสร้างองค์กร วัฒนธรรมการทำงาน และตัวชี้วัดความสำเร็จ ต้องถูกออกแบบใหม่ให้สอดคล้องกับการทดลอง เรียนรู้ และปรับตัวอย่างต่อเนื่อง

DX ในปี 2026 จึงไม่ใช่ปลายทางของการเปลี่ยนผ่านทางดิจิทัล แต่เป็นจุดเริ่มต้นของการออกแบบคุณค่ารูปแบบใหม่อย่างไม่หยุดยั้ง องค์กรที่ยังมอง DX เป็นเพียงโครงการไอทีหรือการปรับกระบวนการ อาจพบว่าตนเองกำลังวิ่งเร็วขึ้นบนเส้นทางเดิม ในขณะที่องค์กรที่เข้าใจ Value Re-Design จะสามารถสร้างเส้นทางใหม่ของการเติบโต และกำหนดบทบาทของตนเองในโลกธุรกิจยุคต่อไปได้อย่างแท้จริง

ผู้เขียน: ก้องปพัฒน์ กำจรจรุงวิทย์