Others

06.03.2026

ราคาทอง และกระบวนการได้มาซึ่งทองคำ

ราคาทองคำ 2569 รับไม้ต่อจากปี 2568 ทะยานสูงขึ้นเรื่อย ๆ ทำให้ชุมชนรอบเหมืองทอง หรือชุมชนอดีตเหมืองทองในประเทศไทยกลับมาคึกครื้น ชาวบ้านออกมานำเลียง (กระทะร่อนทอง) ร่อนแร่ทองคำที่หลงเหลือประปรายในลำธารสายแร่ เพื่อสร้างรายได้ (ตกวันละพันบาท) ซึ่งเหมืองทองคำในประเทศไทยมีอยู่หลายจังหวัด ได้แก่ พิจิตร, เพชรบูรณ์, ประจวบคีรีขันธ์, กาญจนบุรี, นราธิวาส ฯลฯ ผู้เขียนมีโอกาสสำรวจพื้นที่ จ.นราธิวาส พบว่า ชาวบ้านวางเลียง ที่ต้องนำเศษดิน เศษทราย เศษกรวดมาร่อนในลำธาร เพื่อให้เศษทรายหลุดไหลไปกับน้ำ คงเหลือแต่แร่ทองคำที่จมอยู่ก้นเลียง ซึ่งคือภูมิปัญญาดั้งเดิม หันมาใช้เทคโนโลยีเป็นหลัก เช่น ใช้เครื่องบดหิน เพื่อบดก้อนหินแล้วนำมาสะกัดแร่ทอง, ใช้เครื่องจักรสายพานในการร่อนเศษดินเศษทรายออก กักไว้แต่แร่ทองคำ เป็นต้น เหล่านี้แม้เป็นเทคโนโลยี แต่ยังเป็นฉบับชุมชน ฉะนั้น เรามามองเทคโนโลยีการทำเหมืองทองคำระดับชาติในปัจจุบันกันเถอะ

นวัตกรรมการทำเหมืองแร่ทองคำ 2569
1. โดรนสำรวจพื้นที่ ภูมิปัญญาชาวบ้านใช้การสังเกต เนื่องจากแร่ทองไหลตามสายน้ำ ฉะนั้นจึงสุ่มขุดจุดที่เป็นโค้งลำธาร เพราะจากตำแหน่งนี้เป็นที่กักแร่ที่ดี แต่ในงานอุตสาหกรรม เขาใช้โดรน LiDAR (Light Detection and Ranging) เทคโนโลยี 3 มิติ ในการสแกนหาสินแร่ทองคำ ด้วยการปล่อยคลื่นอินฟราเรดลงพื้นดิน แล้ววัดระยะเวลาที่แสงสะท้อนกลับมา คำนวนว่าจุดไหนมีทองคำจำนวนมากน้อยเท่าไหร่ เป็นต้น

2. ใช้ไซยาไนด์ในการละลายทองคำ ภูมิปัญญาชาวบ้าน ใช้เลียงในการไล่เศษดินเศษทราย ให้แร่ทองตกอยู่ก้นเลียง ซึ่งต้องใช้ความชำนาญ และประสบการณ์ในการร่อน แต่ในอุตสาหกรรมใช้สารไซยาไนด์ในการละลายทองคำ จึงมีปประสิทธิภาพมากกว่า

3. บ่อกักสารพิษ และระบบจัดการไซยาไนด์อัตโนมัติ แน่นอนว่าไซยาไนด์ เป็นสารอันตรายถึงชีวิต จึงต้องมีการปป้องกันไม่ให้รั่วไหลลงสู่ธรรมชาติ เทคโนโลยีปัจจุบันนอกจากมีบ่อกักแล้ว ยังมีระบบจัดการไซยาไนด์อัตโนมัติ ในรูปแบบ Closed-loop system ซึ่งไม่อนุญาตให้สารอันตรายนี้หลุดรอดมาได้เลย

กระบวนการ การได้มาซึ่งแร่ทองคำ ไม่ว่าจะเป็นแบบภูมิปัญญาชาวบ้าน หรืออุตสาหกรรม พบว่าไม่ง่ายเลย และการทำงานเพื่อนำเงินไปซื้อทองรูปพรรณก็ยากเช่นกัน

——————————————————————————————————
อ้างอิง
https://akararesources.com/%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%A3%E0%B8%B9%E0%B9%89/gold-mining-innovation/
https://www.dpim.go.th/components/1654/68570f1d365a9.pdf

RECOMMEND