งาน MarTech Expo 2026 คือ งานที่รวบรวมองค์กรชั้นนำซึ่งพัฒนา และให้บริการด้าน Marketing Technology ไว้มากมาย เพื่อให้บริษัทต่าง ๆ ได้เข้ามาศึกษา และติดตามเทคโนโลยีใหม่ ๆ ตลอดจนนำมาต่อยอดองค์กร หนึ่งในผู้ร่วมออกบูธในครั้งนี้ คือ Rakuten Insight คุณแอมป์ – นภัสร์รดา ชื่นจิตจิรกมล ตำแหน่ง Associate Director บริษัท Rakuten Insight (Thailand) พร้อมต้อนรับทุกคนอยู่ที่บูธ E71 เช่นกัน
Rakuten Insight ผู้เชี่ยวชาญด้าน Market Research จากประเทศญี่ปุ่น
บริษัท Rakuten Insight ก่อตั้งขึ้นที่ประเทศญี่ปุ่น เมื่อ ค.ศ. 1997 ปัจจุบันเป็นพันธมิตรด้านการวิจัยตลาดออนไลน์ที่ได้รับความไว้ใจอย่างสูงในเอเชีย และสหรัฐอเมริกา
Market Research หรืองานวิจัยตลาด คือการเก็บข้อมูลจากผู้บริโภคหรือบุคคลทั่วไปเพื่อนำมาศึกษา วิเคราะห์ข้อมูลสำหรับทำการตลาดหรือพัฒนาผลิตภัณฑ์ โดยงานวิจัยตลาดมีหลายรูปแบบทั้งการตอบแบบสอบถาม การสัมภาษณ์แบบตัวต่อตัว (In-depth Interview) การสัมภาษณ์แบบกลุ่ม (Focus Group Discussion) หรือการทดลองผลิตภัณฑ์ (Product Testing) โดยการทดลองในพื้นที่ส่วนกลางหรือการส่งผลิตภัณฑ์ไปยังกลุ่มเป้าหมายเพื่อทดลองและตอบคำถามเพื่อนำข้อมูลมาวิเคราะห์ วิจัยในเชิงลึกต่อไป
ส่วนบริษัท Rakuten Insight นั้น เราเน้นการทำแบบสอบถามผ่านทางช่องทางออนไลน์ ที่เรียกว่า Online Panel โดยเรามีการเก็บข้อมูลผู้ที่สนใจเข้าร่วมตอบแบบสอบถามหรือร่วมการวิจัยตลาดผ่านทางช่องทางออนไลน์ในฐานระบบเป็นข้อมูลสมาชิก และจะส่งคำเชิญให้กับสมาชิกในฐานข้อมูลนี้เข้าร่วมตอบแบบสอบถาม โดยปัจจุบันเรามีฐานข้อมูลสมาชิกอยู่ในระบบ Database ถึง 13 ประเทศทั่วโลก ได้แก่ ญี่ปุ่น ซึ่งเป็นต้นกำเนิดที่เรามีสมาชิกเข้าร่วมในการตอบแบบสอบถามออนไลน์มากที่สุด ต่อด้วยประเทศในเอเชีย ได้แก่ จีน อินเดีย ฮ่องกง ไต้หวัน สิงคโปร์ มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ อินโดนีเซีย เวียดนาม และไทย และเราได้ขยายฐานข้อมูลสมาชิกไปยัง สหรัฐอเมริกาด้วย รวมถึงเรายังมี Partner ที่เป็นบริษัทวิจัยตลาดที่มีระบบ Online Panel และ Offline Survey ในทุกประเทศทั่วโลก
“ดังนั้น Rakuten Insight จึงเป็นบริษัทวิจัยตลาดที่มีความเป็น Global ที่สามารถดำเนินงานวิจัยตลาดในทุกประเทศทั่วโลกและทุกรูปแบบงานวิจัยตามที่ลูกค้าต้องการ เพื่อให้สอกคล้องกับวัตถุประสงค์ เป้าหมายและระเบียบวิธีวิจัย เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ในการวิเคราะห์วิจัยตลาดในเชิงลึก การวางกลยุทธ์ หรือทิศทางของผลิตภัณฑ์และการตลาดของธุรกิจของลูกค้า” คุณแอมป์ขยายความ
จุดแข็งของ Rakuten Insight ในการใช้ Technology
จุดแข็งที่ทำให้ Rakuten Insight ครองใจผู้ใช้บริการทั่วโลก อย่างแรก คือ Panel อันแข็งแกร่ง Rakuten Insight Panel มีสมาชิกในฐานข้อมูลมากที่สุดโดยเฉพาะอย่างยิ่ง Panel ของประเทศญี่ปุ่นที่เป็น Head Quarter ที่มีฐานข้อมูลสมาชิกมากกว่า 2.2 ล้านราย โดยเป็นการรวบรวมสมาชิกจากทุก Subsidiary ภายใต้ Rakuten Group เข้ามาอยู่ใน Rakuten Insight Panel ทั้งหมด
จุดแข็งต่อมา คือ ความรวดเร็ว เพราะปัจจุบันโลกหมุนเร็วอย่างก้าวกระโดด การมี Online Panel มี Database ที่คุณภาพสูง จึงสามารถได้รับข้อมูลจากผู้ตอบแบบสอบถาม 300 – 500 คน ภายใน 5 – 7 วัน ในขณะที่หากเก็บข้อมูลด้วยวิธี Offline (ส่งแบบสอบถามกลุ่มเป้าหมายตอบคำถามด้วยการโทรหรือค้นหาโดยวิธีการแบบตัวต่อตัว) อาจจะใช้เวลาอย่างน้อย 2 สัปดาห์
คุณแอมป์ ย้ำเรื่องคุณภาพของการเก็บข้อมูลแบบสอบถามออนไลน์อีกครั้งว่า “คนส่วนใหญ่กังวลเกี่ยวกับการเก็บข้อมูลออนไลน์ว่าจะถูกต้องไหม เช่นข้อมูลที่ได้มาจากตามกลุ่มเป้าหมายจริงหรือไม่ หรือคนที่เข้ามาตอบเป็นคนจริง ๆ หรือใช้ AI bot ตอบแทน เป็นต้น ส่วนนี้ขอยืนยันว่า ทางทีม IT ที่ส่วนกลางในประเทศญี่ปุ่นได้มีการพัฒนา AI เพื่อตรวจจับคำตอบของ AI bot ซึ่งจริง ๆ แล้วเราตรวจสอบตั้งแต่เริ่มต้นด้วยซ้ำว่า คนที่สมัครสมาชิกเข้ามาเป็นบุคคลจริงหรือไม่ มีการสมัครซ้ำหรือไม่ ไปจนถึงการใช้ทีม QC ตรวจผลของแบบสอบถามว่า เป็นบุคคลเดิมเข้ามาตอบคำถามซ้ำหรือไม่ หรือคำตอบของผู้ที่ตอบแบบสอบถามใช้ได้จริงหรือไม่ ดังนั้นข้อมูลที่ได้ เรายืนยัน 100% ว่าเป็นกลุ่มคนที่ถูกต้อง เป็นผู้บริโภคที่แท้จริง
เหตุใด Market Research จึงเป็นหัวใจในการวางกลยุทธ์ทางการตลาดในยุคดิจิทัล
เหตุใด Market Research หรือ การวิจัยตลาด จึงเป็นหัวใจในการวางกลยุทธ์ทางการตลาดในยุคดิจิทัล คุณแอมป์ ตอบว่า “เพราะการทำธุรกิจทุกอย่างต้องรู้เขารู้เรา” พร้อมอธิบายว่า
การทำวิจัยตลาด ไม่ใช่แค่ค้นหาความคิดของผู้บริโภคเท่านั้น แต่ต้องสามารถนำไปวิเคราะห์ เกี่ยวกับ Pain Points (อุปสรรคของลูกค้า) และ Competitors (คู่แข่ง) ได้ ดังนั้นเมื่อทำแบบสอบถามขึ้นมา 1 ชุด จึงต้องวิเคราะห์ในหลาย ๆ มุม หลาย ๆ ด้านได้ รวมทั้ง Consumer Behavior หรือพฤติกรรมของผู้บริโภคโดยตรงได้ เช่น ความชอบ ความสนใจ พฤติกรรมในการเลือกซื้อสินค้า ช่องทางในการเลือกซื้อสินค้า เป็นต้น
สิ่งสำคัญของการวางกลยุทธ์ธุรกิจ คือ ต้องมองได้รอบด้าน ไม่ใช่เพียงแค่ผู้บริโภคต้องการอะไร แต่ต้องรู้จุดแข็ง จุดอ่อน ของคู่แข่งขันด้วย หรือหา Paint Points หรืออุปสรรคของลูกค้าและนอกจากนี้ความรวดเร็วของ Data ก็จะทำให้ช่วยเจ้าของธุรกิจวางกลยุทธ์ทันต่อความต้องการของผู้บริโภคได้ทันท่วงทีด้วย
จากคำอธิบายข้างต้น จึงเป็นคำตอบที่ย้ำว่า เหตุใด Market Research หรือ การวิจัยตลาด จึงเป็นหัวใจในการวางกลยุทธ์ทางการตลาดในยุคดิจิทัล โดยเฉพาะ Market Research ที่มาจาก Online Panel
“ถ้าสามารถใช้ข้อมูลได้รวดเร็ว ทันเวลา ย่อมได้เปรียบ เพราะการออกแคมเปญมาสักอย่างหนึ่ง ต้องใช้เวลาที่รวดเร็ว เนื่องจากทุกอย่างในโลกปัจจุบันใช้ความเร็วเป็นหลัก ดังนั้นหาก Launch Product ได้เร็ว ได้ตรงความต้องการของลูกค้าเร็วแค่ไหน แก้ปัญหาให้ลูกค้าได้มากแค่ไหน ก็จะสามารถต่อยอดทางธุรกิจได้มากขึ้นค่ะ” คุณแอมป์ กล่าวเสริม
เทคโนโลยีกับการสร้างความได้เปรียบในการวิจัยตลาด
จากประสบการณ์การให้บริการลูกค้าวิจัยตลาดของ Rakuten Insight สามารถอธิบายว่า เทคโนโลยีสร้างความได้เปรียบในการวิจัยตลาดได้ โดยแบ่งเป็น 2 มุมมองดังนี้
มุมมองที่ 1 คือ มุมกว้างของงานวิจัยตลาด เนื่องจากตอนนี้ AI มีบทบาทสำคัญต่อวงการวิจัยตลาด ซึ่ง Rakuten Insight ก็ได้พัฒนา AI เข้ามาช่วยวิจัยเช่นกัน เช่น ให้ AI ช่วยวิเคราะห์ Data ที่มี หรือเช็คข้อมูล เพื่อช่วยสร้างแบบสอบถาม ช่วยสร้างระเบียบวิธีการวิจัย ทำให้ลดระยะเวลาในการทำได้มาก อย่างการตั้งระเบียบวิธีวิจัย ไปจนถึงการออกแบบตัวแบบสอบถาม จากที่เคยใช้เวลาประมาณ 2 – 3 สัปดาห์ ก็อาจลดลงมาเหลือเพียง 1 สัปดาห์
มุมมองที่ 2 คือ มุมของการวิเคราะห์ข้อมูล เมื่อได้ข้อมูลจากการดำเนินงานวิจัยต่าง ๆ มาแล้ว เราสามารถให้ AI ช่วยสรุปข้อมูลหรือวิเคราะห์ผลการวิจัยนั้น ๆ ซึ่งช่วยลดอคติในการวิเคราะห์ข้อมูลลงและใช้เวลาในการทำรายงานการวิจัยน้อยลง จากเคยใช้เวลา 2 – 3 สัปดาห์ก็อาจเหลือเพียง 1 สัปดาห์ได้
สำหรับการใช้ AI วิเคราะห์ข้อมูล คุณแอมป์ เตือนว่า “เราไม่สามารถใช้ AI ได้100% นะคะ ต้องมี Humanหรือคน ตรวจสอบคัดกรองข้อมูลให้ถูกต้องตรงตามวัตถุประสงค์ที่ลูกค้าต้องการ เพราะถ้าเชื่อ AI ทั้งหมด ข้อมูลอาจคลาดเคลื่อนได้ แต่ข้อดีของการนำ AI มาช่วย สามารถลดเวลาลงได้มาก ตอบสนองกับการเปลี่ยนแปลงของโลกที่หมุนเร็วขึ้นในทุกวันนี้ได้
สาเหตุที่ต้องใช้มนุษย์มาตรวจสอบ AI อีกครั้ง เพราะในบางครั้ง AI อาจจะสรุปข้อมูลที่ไม่ถูกต้องหรือไม่ตรงตามประเด็นที่ต้องการ ทั้งนี้ ในปัจจุบัน Rakuten Insight ก็กำลังพัฒนา AI ในการช่วย run แบบสอบถามต่าง ๆ โดยอาศัยตรรกะ (Logic) ที่เซตไว้ในการดำเนินการถามคำถามกับผู้ตอบแบบสอบถาม อย่างไรก็ตามสิ่งที่ท้าทายในเรื่องนี้คือ AI ไม่สามารถตีความในส่วนของอารมณ์ ความรู้สึกที่เป็นมนุษย์จริง ๆ ได้ อาจจะทำให้ข้อมูลตาม AI คลาดเคลื่อนได้
เคล็ดลับในการใช้ Market Research อย่างมืออาชีพ
สำหรับเคล็ดลับการใช้ Market Research อย่างมืออาชีพ ต้องยกคำของผู้เชี่ยวชาญมาโดยตรง
“หลัก ๆ เลย คือ เริ่มจากการให้น้ำหนักกับงานวิจัยตลาดก่อนค่ะ บางบริษัทไม่ได้ตั้งงบวิจัยตลาด บางธุรกิจอาจจะไม่ได้มีงบประมาณที่เพียงพอต่อการทำงานวิจัยตลาด และบางธุรกิจอาศัยการเช็ค Feedback จาก Social Media ซึ่งเรียกว่า Social Listening เพียงอย่างเดียว
“ต้องเรียนตามตรงว่า ปัจจุบันด้วยความที่เรามี Social Media มี Social Listening ช่วยให้นำมาวิจัยได้ก็จริง แต่ที่จะแนะนำ คือ เอาข้อมูลมา Compare กันดีกว่า เพราะสิ่งที่งานวิจัยตลาดทำได้มากกว่า คือ การวิเคราะห์ในเชิงลึก ซึ่งจะได้ความคิดเห็นที่แท้จริงของผู้บริโภคมากกว่าการฟังจากสื่อโซเชียลมีเดียอย่างเดียว รวมถึงการได้เก็บข้อมูลอื่น ๆ ทั้งพฤติกรรม Pain Points หรือ Competitors ได้ด้วย”
“เมื่อนำข้อมูลจากทุกส่วนมาวิเคราะห์วิจัยร่วมกัน จะทำให้การวางกลยุทธ์ทางธุรกิจ ครอบคลุมมากขึ้น รอบด้านมากขึ้น แล้วก็จะดำเนินธุรกิจได้ตรงเป้าหมายมากขึ้นค่ะ”
นอกจากคำแนะนำด้านการวิจัยตลาดแล้ว สิ่งที่จะได้รับจาก Rakuten Insight ในงาน MarTech Expo 2026
“อยากเชิญชวนให้ผู้ที่เข้าร่วมงาน มาเจอกับเราที่บูธ E71 ค่ะ หลังจากมาเยี่ยมกันแล้ว อยากให้ลองส่งรายละเอียดงานวิจัยตลาดที่ต้องการมาให้เราดูก่อนค่ะ อยากจะทำการวิจัยตลาดแบบไหน เดี๋ยวเราช่วยแนะนำ ช่วยวิเคราะห์ให้ แล้วก็ในครั้งแรกที่เราเสนอราคาให้ หากมาจาก MarTech Expo 2026 มีส่วนลด 15% ทันทีค่ะ”