JRIT ICHI

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา เราอาจไม่ได้สังเกตว่าทุกครั้งที่กดดูวิดีโอ สั่งงาน AI หรือแม้แต่เปิดใช้งานแอปพลิเคชันบน Cloud เบื้องหลังทั้งหมดนั้นมี “Data Center” ทำงานอยู่ตลอดเวลาแบบไม่เคยหยุดพัก ยิ่งโลกดิจิทัลเติบโตเร็วเท่าไร ความต้องการใช้ศูนย์ข้อมูลก็ยิ่งพุ่งสูงขึ้นเท่านั้น แต่สิ่งที่ตามมาคือคำถามสำคัญว่า พลังงานมหาศาลที่ใช้ขับเคลื่อนระบบเหล่านี้กำลังสร้างผลกระทบต่อโลกมากแค่ไหน และเราจะจัดการกับมันอย่างไรในระยะยาว

ด้วยเหตุนี้ แนวคิด “Green Data Center” หรือศูนย์ข้อมูลสีเขียว จึงกลายเป็นหนึ่งในเทรนด์สำคัญของอุตสาหกรรมดิจิทัลทั่วโลก โดยมีเป้าหมายในการลดการใช้พลังงาน ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงานให้สามารถรองรับการเติบโตของเทคโนโลยีได้อย่างยั่งยืน Green Data Center ไม่ได้หมายถึงเพียงการใช้พลังงานหมุนเวียนเท่านั้น แต่ยังครอบคลุมตั้งแต่การออกแบบอาคาร การเลือกใช้อุปกรณ์ การจัดการระบบทำความเย็น การบริหารจัดการพลังงาน ไปจนถึงการนำเทคโนโลยีอัจฉริยะเข้ามาช่วยเพิ่มประสิทธิภาพของศูนย์ข้อมูลโดยรวม

หนึ่งในตัวชี้วัดสำคัญของ Green Data Center คือค่า Power Usage Effectiveness (PUE) ซึ่งใช้วัดประสิทธิภาพการใช้พลังงานของศูนย์ข้อมูล โดยคำนวณจากอัตราส่วนระหว่างพลังงานทั้งหมดที่ Data Center ใช้ เทียบกับพลังงานที่ใช้กับอุปกรณ์ IT โดยตรง ยิ่งค่า PUE เข้าใกล้ 1 มากเท่าใด ยิ่งแสดงถึงประสิทธิภาพที่สูงขึ้น ปัจจุบันผู้ให้บริการ Data Center ชั้นนำของโลกสามารถลดค่า PUE ลงได้ต่ำกว่า 1.4 และบางแห่งมีค่าใกล้ 1.1 ซึ่งถือเป็นมาตรฐานของ Green Data Center ยุคใหม่ ขณะที่ค่าเฉลี่ยของอุตสาหกรรมอยู่ที่ประมาณ 1.54

อีกปัจจัยสำคัญที่ทำให้ Green Data Center ได้รับความสนใจอย่างมากคือการใช้พลังงานหมุนเวียน ไม่ว่าจะเป็นพลังงานแสงอาทิตย์ พลังงานลม หรือพลังงานน้ำ เพื่อลดการพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิล หลายองค์กรระดับโลกได้ลงทุนในโครงการพลังงานสะอาดหรือทำสัญญาซื้อไฟฟ้าจากแหล่งพลังงานหมุนเวียนโดยตรง ส่งผลให้สามารถลดการปล่อยคาร์บอนได้อย่างมีนัยสำคัญ ตัวอย่างเช่น ผู้ให้บริการ Data Center รายใหญ่หลายแห่งสามารถใช้พลังงานหมุนเวียนได้มากกว่า 90% ของการใช้พลังงานทั้งหมด และมีเป้าหมายมุ่งสู่การดำเนินงานแบบ Net Zero Carbon ในอนาคต

นอกจากเรื่องพลังงานแล้ว ระบบทำความเย็นยังเป็นอีกหัวใจสำคัญของ Green Data Center เนื่องจากระบบ Cooling สามารถใช้พลังงานคิดเป็นสัดส่วนสูงของการใช้ไฟฟ้าทั้งหมดในศูนย์ข้อมูล ปัจจุบันจึงมีการพัฒนาเทคโนโลยีใหม่ ๆ เช่น Liquid Cooling หรือการระบายความร้อนด้วยของเหลว ซึ่งมีประสิทธิภาพสูงกว่าระบบปรับอากาศแบบดั้งเดิม รวมถึงการนำ Free Cooling ที่อาศัยอากาศภายนอกหรือสภาพอากาศธรรมชาติเข้ามาช่วยลดภาระการใช้พลังงานของระบบปรับอากาศ ส่งผลให้สามารถลดต้นทุนด้านพลังงานและลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ในขณะเดียวกัน เทคโนโลยี AI ก็กำลังเข้ามามีบทบาทสำคัญในการบริหารจัดการ Green Data Center โดยสามารถวิเคราะห์ข้อมูลการใช้พลังงานแบบเรียลไทม์ คาดการณ์ภาระงานล่วงหน้า และปรับการทำงานของระบบไฟฟ้าและระบบทำความเย็นให้เหมาะสมที่สุด ช่วยลดการสูญเสียพลังงานโดยไม่กระทบต่อประสิทธิภาพการให้บริการ นอกจากนี้ยังมีการพัฒนาแนวคิด Data Center ที่เชื่อมต่อกับแหล่งพลังงานหมุนเวียนและระบบกักเก็บพลังงาน เพื่อให้สามารถบริหารจัดการพลังงานได้อย่างชาญฉลาดมากขึ้นในอนาคต

สำหรับประเทศไทย แนวโน้มการลงทุนด้าน Green Data Center กำลังได้รับความสนใจเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง จากการเติบโตของเศรษฐกิจดิจิทัลและความต้องการใช้บริการ Cloud และ AI โดยมีโครงการ Data Center รุ่นใหม่ที่ออกแบบให้มีค่า PUE ต่ำ ใช้มาตรฐานอาคารสีเขียว และมุ่งเน้นการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อรองรับเป้าหมายด้านความยั่งยืนของประเทศและภาคธุรกิจในระยะยาว

ท้ายที่สุด Green Data Center ไม่ได้เป็นเพียงทางเลือกด้านสิ่งแวดล้อมอีกต่อไป แต่กำลังกลายเป็นกลยุทธ์สำคัญทางธุรกิจที่ช่วยลดต้นทุนพลังงาน เพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงาน และตอบโจทย์ข้อกำหนดด้าน ESG ที่เข้มข้นขึ้นทั่วโลก องค์กรที่สามารถพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลให้มีความยั่งยืนได้ก่อน ย่อมมีความได้เปรียบในการแข่งขันในยุคที่การเติบโตของข้อมูลและ AI กำลังขยายตัวอย่างไม่หยุดยั้ง และ Green Data Center จะเป็นรากฐานสำคัญของเศรษฐกิจดิจิทัลแห่งอนาคตอย่างแท้จริง

ผู้เขียน: ก้องปพัฒน์ กำจรจรุงวิทย์