JRIT ICHI

รู้จัก BOI และโอกาสรับสิทธิประโยชน์สำหรับกิจการที่กำลังวางแผนปรับปรุงเครื่องจักร เพิ่มประสิทธิภาพ และลดต้นทุนพลังงาน

การลงทุนปรับปรุงโรงงานที่กำลังพิจารณา อาจมีโอกาสได้รับสิทธิประโยชน์ทางภาษีควบคู่ไปกับผลประหยัดที่คาดไว้ แล้วผู้ประกอบการควรตรวจสอบเรื่องนี้ตั้งแต่เมื่อไร และจะรู้ได้อย่างไรว่าแผนลงทุนของตนมีโอกาสเข้าเกณฑ์?

หลายองค์กรมีแผนปรับปรุงเครื่องจักรเพื่อประหยัดพลังงาน หรือนำระบบอัตโนมัติ และเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงาน

นอกจากราคา ประสิทธิภาพ และระยะเวลาคืนทุน อีกเรื่องที่ควรตรวจสอบตั้งแต่ต้นคือโอกาสได้รับสิทธิ BOI เพื่อประเมินความคุ้มค่าของการลงทุนให้ครบถ้วนก่อนตัดสินใจ

BOI หรือสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน เป็นหน่วยงานภาครัฐในสังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี มีหน้าที่ส่งเสริมการลงทุนในประเทศและการลงทุนของไทยในต่างประเทศ โดยมีทั้งสิทธิประโยชน์ด้านการลงทุน การให้คำปรึกษา และการประสานงานเพื่ออำนวยความสะดวกแก่ผู้ประกอบการ สิทธิที่แต่ละโครงการได้รับขึ้นอยู่กับประเภทกิจการและเงื่อนไขของมาตรการที่เกี่ยวข้อง

หนึ่งในมาตรการที่เกี่ยวข้องกับการยกระดับกิจการคือ มาตรการยกระดับอุตสาหกรรม (Smart and Sustainable Industry) บทสัมภาษณ์นี้ชวนผู้ประกอบการทำความเข้าใจว่า มาตรการดังกล่าวสนับสนุนอะไร กิจการที่ดำเนินงานอยู่แล้วมีโอกาสอย่างไร และควรเตรียมตัวอย่างไรก่อนตัดสินใจลงทุน

ลงทุนอย่างไรให้คุ้มค่าและเดินหน้าได้จริง

คุณณัฐพล จุนเจือจาน CEO & Founder บริษัท Sustain Hub จำกัด มีประสบการณ์ด้านการลงทุนและการพัฒนาโครงการในภาคอุตสาหกรรม รวมถึงการประสานงานระหว่างภาครัฐและภาคเอกชน เขาให้ความสำคัญกับการนำโจทย์หน้างานมาวิเคราะห์ควบคู่กับความคุ้มค่าของการลงทุน เพื่อพัฒนาโครงการที่เหมาะสมและดำเนินการได้จริง

“เราช่วยผู้ประกอบการตั้งแต่การค้นหาโอกาสในการประหยัดพลังงาน การประเมินความเป็นไปได้ทางวิศวกรรม การวิเคราะห์ความคุ้มค่าของการลงทุน ไปจนถึงการพัฒนาและผลักดันโครงการให้สามารถเกิดขึ้นได้จริง” คุณณัฐพลอธิบายบทบาทของ Sustain Hub

Sustain Hub จึงให้บริการในฐานะที่ปรึกษาและผู้พัฒนาโครงการด้านพลังงาน โดยเชื่อมการออกแบบและพัฒนาโครงการทางวิศวกรรม (Engineering Solution) สิทธิประโยชน์ด้านการลงทุน โดยเฉพาะ BOI และการวางแผนรูปแบบการลงทุนและเงินทุน (Financing) เข้าด้วยกัน ลูกค้าสามารถเลือกใช้บริการที่ปรึกษาเพื่อประเมินและวางแผนการลงทุน หรือให้ Sustain Hub ดูแลต่อเนื่องในฐานะผู้พัฒนาโครงการพลังงาน ตั้งแต่การประเมินความเหมาะสมทางวิศวกรรมและความคุ้มค่า การวางแผนรูปแบบเงินทุนและสิทธิ BOI ไปจนถึงการออกแบบ จัดหาและติดตั้ง ติดตามผลโครงการ และดูแลการใช้สิทธิที่ได้รับ โดยเลือกขอบเขตบริการให้เหมาะสมกับความต้องการของแต่ละองค์กร

โรงงานที่เปิดมานาน ก็มีโอกาสใช้สิทธิ BOI
คุณณัฐพลพบว่า ผู้ประกอบการบางส่วนยังเชื่อมโยง BOI กับการลงทุนจากต่างประเทศ การตั้งโรงงานใหม่ หรือกิจการในนิคมอุตสาหกรรม จึงอาจยังไม่ได้ตรวจสอบว่าแผนปรับปรุงกิจการของตนเกี่ยวข้องกับมาตรการส่งเสริมการลงทุนหรือไม่

“นั่นเพราะมาตรการของ BOI ไม่ได้ช่วยแค่การจัดตั้งโรงงาน แต่ส่งเสริม และผลักดันให้อุตสาหกรรมไทยสามารถยกระดับตัวเอง เพื่อแข่งขัน และสู้กันได้ในระดับสากล” คุณณัฐพลกล่าว

สำหรับมาตรการปรับปรุงประสิทธิภาพของโครงการที่ดำเนินงานอยู่แล้ว กิจการที่ไม่เคยได้รับ BOI ก็มีโอกาสยื่นขอรับการส่งเสริมได้ หากเป็นประเภทกิจการที่อยู่ในข่ายและผ่านเงื่อนไข ส่วนโครงการที่เคยได้รับการส่งเสริมต้องตรวจสอบสถานะสิทธิเดิม โดยหลักสิทธิยกเว้นหรือลดหย่อนภาษีเงินได้นิติบุคคลต้องสิ้นสุดแล้ว หรือเป็นโครงการที่ไม่ได้รับสิทธิยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคล

การเป็นผู้ประกอบการไทย การเปิดดำเนินงานมานาน หรือการตั้งอยู่นอกนิคมฯ จึงไม่ใช่เหตุให้ตัดโอกาสตั้งแต่ต้น สิ่งที่ต้องตรวจสอบคือกิจการและขอบเขตการปรับปรุงอยู่ในเกณฑ์ใด มีข้อยกเว้นหรือเงื่อนไขเฉพาะอย่างไร และต้องเตรียมหลักฐานอะไรประกอบการพิจารณา

แผนลงทุนของคุณอยู่ใน 5 ด้านที่ BOI สนับสนุนหรือไม่
มาตรการนี้มีเป้าหมายกระตุ้นให้ภาคการผลิตและบริการยกระดับประสิทธิภาพ ใช้เทคโนโลยีมากขึ้น และลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม สำหรับกิจการเดิมสามารถพิจารณาภาพรวมการปรับปรุงได้ 5 ด้าน ดังนี้

1 การปรับเปลี่ยนเครื่องจักรและระบบอัตโนมัติ
ครอบคลุมการเปลี่ยนเครื่องจักรให้ใช้เทคโนโลยีที่ทันสมัยขึ้น หรือการนำระบบอัตโนมัติและหุ่นยนต์มาใช้ในการผลิตหรือบริการ ต้องพิจารณาทั้งแผนลงทุน ลักษณะการทำงานของเครื่องจักร และผลปรับปรุงตามตัวชี้วัดที่ BOI กำหนดสำหรับแต่ละกรณี

2 การใช้เทคโนโลยีดิจิทัล นำระบบสารสนเทศมาช่วยเชื่อมโยงและใช้ประโยชน์จากข้อมูล เช่น เชื่อมข้อมูลคำสั่งซื้อ การผลิต และวัตถุดิบ หรือประยุกต์ใช้ AI และการวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ การประเมินสิทธิต้องดูรูปแบบการใช้งานและเงื่อนไขของระบบที่เลือกใช้ด้วย

3 การยกระดับสู่อุตสาหกรรม 4.0 เชื่อมการทำงานของเครื่องจักรกับระบบดิจิทัลและข้อมูล เพื่อช่วยบริหารกระบวนการผลิตอย่างเป็นระบบ ต้องมีแผนยกระดับที่ได้รับความเห็นชอบจากสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ หรือ สวทช. และดำเนินการตามเกณฑ์ที่กำหนด จึงต้องพิจารณาแผนทั้งหมดร่วมกับอุปกรณ์ที่ลงทุน

4 การประหยัดพลังงาน การใช้พลังงานทดแทน หรือการลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม เช่น ปรับปรุงระบบทำความเย็น ระบบอัดอากาศ หม้อไอน้ำ หรือกระบวนการที่ช่วยลดของเสียและมลพิษ สำหรับด้านประหยัดพลังงาน ต้องแสดงทั้งปริมาณและมูลค่าพลังงานที่ประหยัดได้ โดยมูลค่าผลประหยัดต้องไม่น้อยกว่ามูลค่าภาษีเงินได้นิติบุคคลที่จะได้รับยกเว้น ตามวิธีคำนวณและช่วงเวลาที่ BOI กำหนด พร้อมเปรียบเทียบผลก่อนและหลังปรับปรุงบนปริมาณการผลิตหรือการให้บริการที่เทียบเคียงกัน ส่วนด้านสิ่งแวดล้อมต้องแสดงผลลดมลพิษ ของเสีย หรือก๊าซเรือนกระจกตามเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง

สำหรับ Solar ต้องแยกเงื่อนไขให้ชัด คำขอที่ยื่นตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม 2568 เป็นต้นไป งดให้การส่งเสริมการติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าจากแสงอาทิตย์ภายใต้มาตรการปรับปรุงประสิทธิภาพด้านการใช้พลังงานทดแทน ส่วนระบบกักเก็บพลังงานไฟฟ้า หรือ BESS และ Inverter ของระบบ BESS ยังมีหลักเกณฑ์รองรับตามเงื่อนไขและกรอบเงินลงทุนที่กำหนด จึงต้องแยกรายการลงทุนและตรวจสอบการใช้งานเป็นรายโครงการ

5 การยกระดับสู่มาตรฐานความยั่งยืนระดับสากล เป็นการลงทุนหรือมีค่าใช้จ่ายเพื่อปรับปรุงกิจการให้ผ่านมาตรฐานระดับสากล เช่น GAP ด้านการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี FSC หรือ PEFC ด้านการรับรองป่าไม้ ISO 22000 ด้านการจัดการความปลอดภัยของอาหาร และ ISO 14061 ด้านการจัดการป่าไม้อย่างยั่งยืน ต้องเลือกมาตรฐานให้ตรงกับกิจการและดำเนินการตามแผนที่ได้รับอนุมัติภายในระยะเวลาที่กำหนด

สิทธิ 50 เปอร์เซ็นต์หรือ 100 เปอร์เซ็นต์ ช่วยประหยัดภาษีได้เท่าไรจริง
สิทธิสำคัญภายใต้มาตรการนี้คือ การยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคล 3 ปี ในวงเงินเป็นสัดส่วน 50% ของเงินลงทุนในการปรับปรุงที่เข้าเกณฑ์ โดยไม่รวมค่าที่ดินและทุนหมุนเวียน เป็นการยกเว้นภาษีจากรายได้ของกิจการที่ดำเนินงานอยู่เดิม

ตัวอย่างสมมติ หาก BOI ยอมรับเงินลงทุนในการปรับปรุงจำนวน 20 ล้านบาท และโครงการได้รับสิทธิในสัดส่วน 50% จะมีวงเงินยกเว้นภาษีสูงสุด 10 ล้านบาท วงเงินนี้เป็นเพดานภาษีที่ใช้สิทธิยกเว้นได้ตามระยะเวลาและเงื่อนไข บริษัทจึงยังต้องจัดหาเงินลงทุนและดำเนินโครงการ ส่วนประโยชน์ทางภาษีเกิดขึ้นเมื่อใช้สิทธิได้จริง

หากในช่วงที่มีสิทธิ บริษัทมีภาษีจากกิจการที่ได้รับส่งเสริมซึ่งสามารถใช้สิทธิได้รวมเพียง 6 ล้านบาท ก็ไม่ควรนำวงเงินเต็ม 10 ล้านบาทไปคำนวณเป็นประโยชน์ที่จะได้รับแน่นอน การประเมินจึงต้องพิจารณาผลกำไร ภาษีที่เข้าเงื่อนไข เงินลงทุนที่เกิดขึ้นจริง และช่วงเวลาที่ใช้สิทธิได้ร่วมกัน หากบริษัทมีทั้งกิจการที่ได้รับและไม่ได้รับส่งเสริม ต้องแยกข้อมูลให้ถูกต้องด้วย

ส่วนวงเงิน 100% มีเงื่อนไขเฉพาะ เช่น การยกระดับสู่อุตสาหกรรม 4.0 ตามเกณฑ์ หรือการปรับเปลี่ยนเครื่องจักรและระบบอัตโนมัติที่มีการเชื่อมโยงหรือสนับสนุนอุตสาหกรรมการผลิตเครื่องจักรระบบอัตโนมัติในประเทศตามสัดส่วนที่กำหนด จึงควรตรวจรายละเอียดก่อนสรุปว่าโครงการจะได้รับวงเงินเท่าไร

“ในมุมของ Sustain Hub เวลาประเมินความคุ้มค่า เราจึงดูสามเรื่องร่วมกันครับ คือเงินลงทุนที่เข้าเกณฑ์ วงเงินและระยะเวลาที่ได้รับ และความสามารถของบริษัทในการใช้สิทธิจริง” คุณณัฐพลอธิบาย

ผลประหยัดพลังงานกับประโยชน์ทางภาษียังเกิดขึ้นต่างลักษณะกัน ผลประหยัดขึ้นอยู่กับประสิทธิภาพและการใช้งานของระบบ ส่วนสิทธิภาษีมีวงเงินและระยะเวลาจำกัด การวิเคราะห์ผลตอบแทนจึงควรแยกกระแสเงินสดแต่ละส่วน แล้วนำมาพิจารณาร่วมกันตามจังหวะที่คาดว่าจะเกิดขึ้น

ทำไมหลายองค์กรมีแผนลงทุน แต่ยังพลาดโอกาส BOI
อีกเหตุผลที่บางองค์กรยังไม่ได้ประเมิน BOI คือข้อมูลที่จำเป็นอยู่คนละส่วน ฝ่ายวิศวกรรมทราบปัญหาเครื่องจักรและแนวทางปรับปรุง ฝ่ายจัดซื้อดูราคาและเงื่อนไขการจัดหา ส่วนฝ่ายบัญชีและการเงินดูงบลงทุนกับภาษี หากยังไม่มีการนำข้อมูลมาพิจารณาร่วมกัน โครงการอาจเดินหน้าไปโดยไม่ได้ตรวจสอบสิทธิ แม้แต่ละฝ่ายจะทำหน้าที่ของตนเองครบถ้วนแล้ว

ตัวอย่างกรณี Chiller ที่ใช้งานมานาน องค์กรควรพิจารณาว่าระบบเดิมมีประสิทธิภาพเท่าไร ภาระความเย็นจริงเป็นอย่างไร และทางเลือกปรับปรุงใดเหมาะสม พร้อมตรวจโอกาส BOI ไปด้วย การเตรียมข้อมูลร่วมกันตั้งแต่ต้นช่วยให้ฝ่ายวิศวกรรมและฝ่ายการเงินใช้สมมติฐานเดียวกันในการ พิจารณา

“ดังนั้นบริการของ Sustain Hub จึงเป็นเหมือนคนที่คอยผลักดัน คอยสนับสนุนให้โครงการด้านพลังงานลุล่วงและเกิดผลตอบแทนอย่างคุ้มค่านั่นเอง” คุณณัฐพลกล่าวถึงวิธีทำงานร่วมกับลูกค้า

จากประสบการณ์ที่เล่าในการสัมภาษณ์ Sustain Hub เคยทำงานกับสถานประกอบการแห่งหนึ่งที่มีแผนติดตั้ง Solar อยู่แล้ว แต่ยังไม่ทราบโอกาสรับสิทธิตามหลักเกณฑ์ขณะนั้น บริษัทจึงช่วยประเมินและยื่นขอรับการส่งเสริม ควบคู่กับการออกแบบ ติดตั้ง และดูแลการใช้สิทธิหลังอนุมัติ จนโครงการแล้วเสร็จและใช้สิทธิภาษีได้

กรณีนี้แสดงให้เห็นบทบาทของการตรวจสอบโอกาสและพัฒนาโครงการตั้งแต่ต้นของ Sustain Hub

ก่อนลงทุน ควรเช็กอะไรเพื่อรักษาโอกาสใช้สิทธิ BOI
ผู้ประกอบการสามารถเริ่มจากทบทวนแผนปรับปรุงที่กำลังพิจารณา เช่น เครื่องจักรที่ต้องเปลี่ยน ระบบที่ใช้พลังงานสูง หรือกระบวนการที่ต้องการเพิ่มประสิทธิภาพ จากนั้นตรวจสอบประเภทกิจการ สถานะสิทธิ BOI เดิม และขอบเขตการลงทุนที่อาจเข้าเกณฑ์

“สิ่งสำคัญคือต้องดูว่าประเภทกิจการอยู่ในข่ายหรือไม่ ขอบเขตการลงทุนตรงกับมาตรการใด มีตัวชี้วัดก่อนและหลังการปรับปรุงอย่างไร และบริษัทมีภาษีเงินได้นิติบุคคลเพียงพอที่จะใช้สิทธิหรือไม่” คุณณัฐพลให้ข้อสังเกต

เริ่มจากข้อมูลที่องค์กรมีอยู่แล้ว เช่น บิลค่าไฟหรือค่าเชื้อเพลิงย้อนหลัง เครื่องจักรที่อยากปรับปรุง ใช้มานานเท่าไร มีปัญหาในการใช้งานปัจจุบันหรือไม่ พร้อมบอกว่าอยากเปลี่ยนหรือแก้ไขส่วนใด และมีงบประมาณเบื้องต้น เท่าไร หากเป็นโครงการประหยัดพลังงาน ควรเก็บข้อมูลการใช้พลังงานและปริมาณงานก่อนปรับปรุงไว้ด้วย เพื่อใช้ประเมินและเปรียบเทียบผลหลังดำเนินงาน

ควรตรวจสอบจังหวะการยื่นคำขอต้องยื่นก่อนสั่งซื้อหรือลงทุนในส่วนที่จะขอส่งเสริมตามหลักเกณฑ์ การยื่นคำขอ การอนุมัติ และการใช้สิทธิเป็นคนละขั้นตอน จึงต้องวางแผนเอกสารและการดำเนินงานให้สอดคล้องกัน รวมถึงติดตามภาระหลังได้รับอนุมัติและหลักฐานที่จะใช้ขอรับสิทธิ

รู้โอกาส BOI แล้ว จะเลือกลงทุนโครงการไหนก่อน
ข้อมูลการใช้พลังงานและประสิทธิภาพเครื่องจักรช่วยต่อยอดได้ทั้งการเลือกโครงการก่อนลงทุน และการติดตามผลหลังปรับปรุง หากมีข้อมูลที่เหมาะสม องค์กรสามารถเปรียบเทียบทางเลือกได้ชัดขึ้น พร้อมพิจารณาว่าควรปรับการเดินระบบ เพิ่มการควบคุม หรือเปลี่ยนอุปกรณ์ส่วนใด

บทความตอนต่อไปจะชวนดูวิธีประเมินศักยภาพประหยัดพลังงาน ใช้ข้อมูลและ AI เปรียบเทียบทางเลือก และจัดลำดับโครงการ เพื่อพัฒนาข้อเสนอการลงทุนที่ผู้บริหารนำไปพิจารณาได้

สำหรับองค์กรที่มีแผนปรับปรุงเครื่องจักร ลดต้นทุนพลังงาน หรือยกระดับประสิทธิภาพกิจการ สามารถปรึกษา Sustain Hub เพื่อประเมินโอกาสรับสิทธิ BOI ควบคู่กับความเหมาะสมและความคุ้มค่าของโครงการ ตั้งแต่ช่วงวางแผนก่อนตัดสินใจลงทุน

ข้อมูลติดต่อ Sustain Hub
LINE: @sustainhub
E-mail: info@sustainhub.co.th
Website: www.sustainhub.co.th